Natuurhistorisch & Volkenkundig

 
NVM Oudenbosch

Cacaoboon

cacaoboon

‘het heilig boontje’

Ruim 4000 jaar geleden werd de cacoaboon in Midden-Amerika, rond de evenaar, gekweekt én heilig verklaard. Chocoladedrank werd gedronken bij spirituele ceremonieën en als voedsel voor de goden gezien. Het werd tevens begraven in de tombes van hoogwaardigheids-bekleders en gebruikt bij het aanbidden van Ek-Cluah, de Maya-god van de kooplui en tevens de beschermheilige van de cacao.

Cacao (van het Olmteekse ka-ka-w) deed ook dienst als betaalmiddel en was waardevol vanwege de medicinale en lustopwekkende eigenschappen, die er aan toegeschreven werden.

De bonen werden geroosterd en gemalen, waardoor de bittere smaak van de chocoladedrank werd verzacht. Een cacaoboom geeft 30 tot 40 vruchten per jaar. Elke vrucht bevat 40 tot 50 bonen die elk 1 gram wegen. Voor het produceren van de cacaobonen worden de bonen d.m.v. schimmels en bacteriën gefermenteerd.

In het historisch stadje Antigua in Guatemala passen vakmensen nog steeds eeuwenoude Maya-technieken toe. Cacaobonen worden tijdens een vier dagen durend proces gedroogd, geroosterd, gepeld en met de hand gemalen met behulp van een traditionele metale of maalsteen. Hun voorouders mengden maismeel en chilipeper bij de chocola, maar tegenwoordig wordt de voorkeur gegeven aan plaatselijk geteelde kaneel, kardemon en suiker met z.g.n. petate, een van plantenvezels gemaakt materiaal. Daarna worden er plakken chocola van gemaakt. Om chocoladedrank te maken worden die gesmolten in heet water en dan kan het genieten beginnen.

Pas toen de Spaanse conquistadores in de 16de eeuw arriveerden werden suiker en melk aan het mengsel toegevoegd.

In 1585 ontving Spanje de eerste geregistreerde lading cacaobonen, waarna chocola aan de opmars begon aan het Spaanse  en later aan het Franse hof.

In 1825 legde de Nederlandse C. J. van Houten (1801-1871) de basis voor de bereiding van cacaopoeder. Hij ontdekte hoe cacaoboter uit de boon geperst kon worden en het alkaliseren om de bittere smaak te verwijderen om de cacaobestanddelen beter oplosbaar te maken. De Van Houten-chocoladereep is in Azië zeer geliefd onder de naam ‘Golden Eagle’, vernoemd naar de adelaar, het beeldmerk van Van Houten. De cacaoboon bevat veel flavoïden/antioxidanten, die een belangrijke rol spelen in het immuunsysteem.