Natuurhistorisch & Volkenkundig

 
NVM Oudenbosch

Vrijmetselaarssymboliek

V757 detail

Een opmerkelijk object uit de collectie: een secuur gemaakt werkje met symboliek uit de Vrijmetselarij. De herkomst is onbekend, mogelijk is het ooit opgenomen als bijzonder voorwerp, of als geschenk. Het kunststukje is slechts vijf cm. groot en is gevat is een marmeren lijstje.

In het oog springen twee zuilen, één met de letter J en een met een B. Het verwijst naar de twee zuilen van de beroemde tempel van Salomo in Jeruzalem. Zij symboliseren de twee gebieden van de wetenschap. Jachin opent de toegang tot de rekenkunde, meetkunde, astronomie, fysica en meta-fysica; Boas wijst de weg naar de religieus-filosofische kwesties als de profetieën, de geheimen van de wet en de schepping.

Andere symbolen zijn: diverse gereedschappen (beitel, hamer, maatstok, moker, passer, troffel, schietlood, waterpas, winkelhaak), een kubieke steen (een ultieme bewerkte ruwe steen, symbool voor de mens die aan zichzelf werkt), een Bijbel, een alziend oog, de zon, de maan, sterren, duisternis…. De passer en winkelhaak zijn het meest bekend. Als men de passer opvat als symbool voor de geest, en de winkelhaak voor de stof, dan duidt de ligging van de passer de graad aan waarin wordt gewerkt (de passer onder de winkelhaak duidt op een leerlinggraad (de geest is nog verborgen in de stof); de passer met één been onder de winkelhaak (de geest krijgt macht over de stof); de passer op de winkelhaak (de geest regeert over de stof)). De ‘G’ in het kunstwerkje verwijst naar het heilige en kan worden opgevat als God, Grote geometer, Gnosis e.d.