Natuurhistorisch & Volkenkundig

NVM Oudenbosch
april 2025Dit jaar bestaat Oudenbosch 750 jaar, daarnaast vieren we zelf bij het Natuurhistorisch en Volkenkundig Museum ons 40-jarig jubileum. In onze collectie hebben we een bierkruikje voorzien van een beugeldop van brouwerij 'Het Bourgogne Kruis' uit Oudenbosch. Antonius van den Bemd, een bakker, kocht in 1920 een mouterij en woonhuis aan de Wagenhoek waarin vanaf 1922 zijn zonen Jan en Gerard een bierbrouwerij begonnen. Zij noemden hun brouwerij Het Bourgogne Kruis, dat is een schuinsgeplaatst kruis van twee knoestige stokken. Deze naam moet niet verward worden met 'Het Bourgondisch Kruis', dat was een brouwerij in Oud-Gastel die bier brouwde van 1771 tot 1921.

Het Bourgogne Kruis verkocht ondergistend bruin bier van 3,5 tot 4 procent volume alcohol in stenen kruikjes van 50 centiliter. Na de Tweede Wereldoorlog introduceerde de brouwerij het Knock-out pale ale, een zwaar bier van 6,5 procent. De naam pale ale klinkt tegenwoordig vrij populair met de grote verscheidenheid aan allerlei IPA's. Pale Ale's zijn bieren die gebrouwen worden met overwegend bleke mout. Naar verluidt was het brouwen van deze ale een reactie op het Franciscaner bier van de tevens in Oudenbosch gevestigde brouwerij 'Het Anker'. In 1952 werd gestopt met brouwen en vertrok Jan van den Bemd naar Nieuw-Zeeland. Zijn zoon Frans ging verder als drankenhandelaar.
Kleinzoon Jan van Bemd was in 2009 één van de oprichters van een vernieuwde brouwerij Bourgogne kruis, ditmaal gevestigd in Oosterhout. Het Bourgogne Kruis was één van de zeven brouwerijen die Oudenbosch rijk was.
In het centrum van Oudenbosch zijn nog enkele straten naar de oude brouwerijen vernoemd, dit zijn Bourgognekruisstraat, Ankerstraat, Leliestraat, Ringstraat en Brouwerijstraat. Deze straten liggen aan de achterzijde van ons museum.